Köpeğin İdeal Kilosunu Belirlemek

Kısa cevap: Köpeğinizin ideal ağırlığını tartıdaki bir sayı değil, elinizle yaptığınız muayene belirler. Kaburgaları ince bir örtü altından rahatça sayabiliyorsanız, yukarıdan bakınca bel çizgisi belirginse ve yandan bakınca karın hattı göğse göre içeri çekiliyorsa köpeğiniz büyük olasılıkla ideal kilodadır. Bu noktadaki kiloyu bir kez not edin; sonrasındaki tüm köpek kilo kontrolü takibiniz o sayıya göre yapılır.

Neden "ırk tablosu" tek başına yetmiyor

İlk köpeğimde büyük hata yaptım: internetten bulduğum bir ırk ağırlık tablosuna bakıp "3 kilo fazlası var" diye panikledim. Oysa aynı ırkın içinde iskeleti ince olan da vardır, kemik yapısı kalın olan da. Tablolar bir başlangıç noktası, hedef değil. Ben artık şöyle çalışıyorum: tabloyu aralık olarak alıyorum, sonra elle muayeneyle o aralığın neresinde olduğumuza karar veriyorum.

Melez bir köpekle yaşıyorsanız tablo işinize hiç yaramaz. O zaman şu yolu izliyorum: köpek 12–18 aylıkken (dev ırklarda 24 ay) iskelet gelişimi bittiğinde, formu iyi görünen dönemdeki kiloyu "referans ağırlık" olarak kaydediyorum. Sonrasında ideal ağırlık artık o sayı oluyor.

Elle muayene: 2 dakikalık kontrol

Veterinerlerin kullandığı 9 puanlık vücut kondisyon skoru mantığını evde basitleştirerek uyguluyorum:

• Kaburga testi: Elimin sırtındaki metakarp kemiklerine dokunur gibi hissediyor muyum? Evetse iyi. Bastırmam gerekiyorsa fazla kilo var. Keskin çıkıntı hissediyorsam zayıf.
• Yukarıdan görünüm: Kaburga kafesinden sonra içeri çeken bir bel olmalı. Köpek yukarıdan "ekmek somunu" gibi düz görünüyorsa kilo fazlası var.
• Yandan görünüm: Göğüsten karına doğru yukarı çekilen bir hat aranır. Karın hattı zeminle paralelse alarm.
• Kuyruk dibi ve omurga: Kalın bir yağ tabakası hissediliyorsa uzun süredir fazla kalori alınıyor demektir.

Uzun tüylü köpeklerde göz yanıltıyor, o yüzden ben Samoyed bakan bir arkadaşıma "gözle değil elle bak" demeyi hiç bırakmadım. Ayrıca banyodan sonra ıslak tüyle bakmak çok öğretici oluyor.

Kaç kalori? Basit ve işe yarayan hesap

Mama torbasındaki ölçek tablolarını genelde geniş buluyorum; birçok köpek o miktarla kilo alıyor. Onun yerine dinlenme enerjisi hesabını kullanıyorum:

1. İdeal ağırlığı kilogram olarak alın (mevcut kiloyu değil, ideal ağırlık değerini).
2. Bu sayının 0,75 kuvvetini alıp 70 ile çarpın. Yaklaşık dinlenme ihtiyacı çıkar.
3. Kısırlaştırılmış, ev içinde yaşayan sakin bir yetişkin için bu değeri 1,4–1,6; çok aktif bir köpek için 1,8–2,2 ile çarpın. Kilo verdirmede 1,0–1,2 aralığında kalıyorum.

Örnek: ideal ağırlığı 20 kg olan kısırlaştırılmış bir köpekte dinlenme ihtiyacı yaklaşık 660 kcal, günlük hedef 900–1000 kcal civarı. Sonra mamanın 100 gramındaki kaloriye bakıp gram hesabını yapıyorum. Ödüller de bu toplamın içinde; ödül payını günlük kalorinin yüzde 10'unu geçirmemeye çalışıyorum. Havuç ve elma dilimi gibi düşük kalorili seçenekler bu konuda hayat kurtarıyor; sağlıklı atıştırmalık konusunu ayrı ele aldığımız sayfada daha çok örnek var.

Fazla kilo varsa: haftalık hedef ne olmalı

Aceleci davranmak kas kaybına yol açıyor. Ben haftada vücut ağırlığının yüzde 1–2'si kadar kayıp hedefliyorum; 30 kiloluk bir köpek için haftada 300–600 gram. Uygulamada işe yarayan üç şey:

• Tartılı ölçüm: Kase yerine mutfak terazisi. Bardak ölçüsü mamanın tanesine göre 20–30 gram sapıyor.
• Öğün sayısını artırma: Aynı gramı ikiye ya da üçe bölmek dilenmeyi ciddi azaltıyor.
• Yavaş yeme kabı ve besin arama oyunları: Kalori aynı, tokluk hissi daha uzun.

Tartıyı 15 günde bir, aynı gün ve aynı saatte yapıyorum. Küçük ırklarda mutfak terazisi, orta boylarda köpeği kucağa alıp kendi kilomu çıkarma yöntemi işe yarıyor. Dört hafta boyunca hiç değişim yoksa porsiyonu yüzde 10 azaltıyorum; yine olmazsa tiroit ve hormon kontrolü için veterinere gidiyorum, çünkü bazı sağlık sorunları kilo direncinin gerçek nedeni olabiliyor.

Zayıf köpekte yaklaşım

Kilo verdirmek kadar sık sorulmuyor ama zayıflık daha acil